سقف حمام خانه‌ی یکی از دوستانم نشتی داشت. مسئله‌ی بزرگی به نظر نمی‌رسید. لکه‌ای از نم روی سقف ظاهر می‌شد و گاهی دیوار پشت کمد لباسش را مرطوب می‌کرد. می‌دانست باید پیگیری کند، اما همیشه کارهای فوری‌تری وجود داشت. یک سال بعد، هنگام تخلیه‌ی خانه، پشت لباس‌ها دیواری از کپک پیدا کرد. بعضی لباس‌ها از بین رفته بودند و حالا مسئله فقط یک لوله‌ی خراب نبود. پای خسارت مالی و دردسرهای دیگری هم به میان آمده بود. آن اتفاق مدت‌ها در ذهنم ماند. نه فقط به خاطر تصویر مشمئزکننده‌ی کپک، بلکه چون یادآوری می‌کرد، بسیاری از بحران‌ها ناگهانی اتفاق نمی‌افتند. آرام ساخته می‌شوند. در فاصله‌ی میان دیدن یک مسئله و به تعویق انداختن رسیدگی به آن.
بعدها فهمیدم بسیاری از مسئله‌های زندگی شبیه همان نشتی‌اند. ما اغلب از بحران‌ها نمی‌ترسیم. از تصمیم‌هایی فرار می‌کنیم که می‌توانند جلوی بحران را بگیرند. و درست در همین فاصله است که کپک رشد می‌کند. مشکل بسیاری از ذهن‌های خلاق هم از همین‌جا آغاز می‌شود. برخلاف تصور رایج، مسئله معمولاً کمبود ایده نیست. وفور ایده است. هر تصمیم ده‌ها مسیر جایگزین دارد. هر ایده به چند ایده‌ی دیگر وصل می‌شود. ذهن مدام میان پروژه‌ها، نگرانی‌ها، مسئولیت‌ها و احتمالات مختلف رفت‌وآمد می‌کند. بسیاری از افراد فقط به قدم بعدی فکر می‌کنند. اما ذهن خلاق چند قدم جلوتر را هم می‌بیند. پیامدها، ریسک‌ها و فرصت‌های مختلف را هم‌زمان بررسی می‌کند. همین توانایی که گاهی به پیش‌بینی کمک می‌کند، گاهی هم به اضطراب تبدیل می‌شود.
ذهن می‌خواهد بهترین تصمیم را پیدا کند. می‌خواهد همه‌ی متغیرها را ببیند و اطلاعات بیشتری جمع کند. در نتیجه تصمیم خوب فدای تصمیم کامل می‌شود. همان توانایی تصور آینده هم گاهی به فاجعه‌سازی ذهنی تبدیل می‌شود. مسئله‌ای کوچک آن‌قدر در ذهن بسط پیدا می‌کند که بزرگ‌تر از اندازه‌ی واقعی خود به نظر می‌رسد. نتیجه چیزی است که آن را فلج اقدام می‌نامیم. فلج اقدام معمولاً با تنبلی اشتباه گرفته می‌شود، در حالی که اغلب برعکس است. ذهن آن‌قدر درگیر است که نمی‌تواند انتخاب کند. از بیرون فقط یک تصمیم عقب‌افتاده دیده می‌شود، اما درون ذهن ده‌ها گفت‌وگو در جریان است. درست مثل نشتی کوچکی که پشت دیوار پنهان می‌شود. تا وقتی دیده نمی‌شود، کپک فرصت رشد پیدا می‌کند.
گاهی آنچه بدشانسی می‌نامیم، چیزی جز کپکِ تصمیم‌های عقب‌افتاده نیست. ما نتیجه را می‌بینیم، اما فرایندی را که ماه‌ها یا سال‌ها قبل آغاز شده نمی‌بینیم. یکی از مفیدترین چیزهایی که در سال‌های اخیر یاد گرفته‌ام این بوده که به ذهنم برای نگهداری مسئله‌ها اعتماد نکنم. هر وقت احساس می‌کنم همه‌چیز در هم گره خورده است، سراغ کاغذ می‌روم و نقشه‌ی ذهنی می‌کشم. مسئله‌ی اصلی را وسط صفحه می‌نویسم و هر چیزی را که به آن مربوط است بیرون می‌ریزم. در این مرحله دنبال راه‌حل نیستم. فقط می‌خواهم ببینم واقعاً با چه چیزی طرفم. تجربه به من نشان داده ذهن جای مناسبی برای انبار کردن مسئله‌ها نیست. روی کاغذ، نگرانی‌ها، ایده‌ها، وظایف و تصمیم‌ها از هم تفکیک می‌شوند و شکل مشخص‌تری پیدا می‌کنند. اگر آزادنویسی را ابزاری برای دیدن ذهن بدانم، نقشه‌ی ذهنی را ابزاری برای دیدن مسئله می‌دانم.
برای من نقشه‌ی ذهنی تلاشی است برای پیدا کردن نشتی، پیش از آنکه کپک همه‌جا را بگیرد.
